JAK STWORZYĆ BARDZIEJ PRZYJAZNĄ DLA ŚRODOWISKA GOSPODARKĘ ODPADAMI

Ekologia to nauka o otaczającej nas rzeczywistości. Staramy się poznać to co jemy, w co się ubieramy, w czym mieszkamy. Interesuje nas powietrze, którym oddychamy i woda którą pijemy.
Podstawą ekologicznego myślenia jest świadomość , że wszystko ze wszystkim jest połączone i naruszenie nawet jednego elementu, może poważnie uszkodzić kruchą siatkę życia. Nonszalancko potraktowane śmieci , spalone bądż zakopane w kącie ogrodu - nie znikną. Wrócą z powietrzem którym oddychamy, z wodą którą pijemy.
Czy tego chcemy czy nie ponosimy skutki niewiedzy i niefrasobliwości.
Według oficjalnych danych statystyczny Polak produkuje ponad 350 kg odpadów rocznie. Są wśród nich odpady organiczne , szkło, plastyki, , papier, puszki metalowe. Składowane w kącie pękate torby zawierające ślady naszej konsumpcji mnożą się niesłychanie. Z zazdrością spoglądać możemy na kraje za zachodnią granicą , gdzie każdy odpad ma przyporządkowany numer i miejsce w odpowiednim pojemniku.
U nas jeszcze nie wszędzie widzimy pojemniki z napisem papier, szkło, tworzywa sztuczne, plastyk , metal. Brak całościowej gospodarki odpadami w gminie powoduje sytuacje w których mieszkańcy sami muszą o takie pojemniki występować. Nie zrażajmy się do systemu segregacji jeśli nawet nie funkcjonuje jeszcze najlepiej.
 
Zbieraj, sortuj, zabezpieczaj
Istotne jest by odpady były właściwie sortowane i zabezpieczane. Każdy przedmiot po staniu się śmieciem powinien trafić do swojego pojemnika. Odpady toksyczne przechowywujemy w zamkniętych pojemnikach. Tam gdzie są dzieci pojemniki zamykamy na kłódkę. Opakowania po żywności myjemy wodą by składowane nie wydzielały nieprzyjemnych odorów. Wodę po myciu wylewamy na kompost.
Nie wiemy jednak co zrobić ze stłuczonym termometrem, czy bateryjką z radia. Wiele województw (np mazowieckie) nie posiada składowiska dla odpadów toksycznych. Jeśli chcemy spełniać standardy europejskie w najbliższym czasie sytuacja ta musi ulec zmianie.

 
 
 
Pomyśl zanim kupisz
Nie jest łatwo odpowiedzieć na pytanie co z tym całym bigosem robić.
Najważniejsze to starać się myśleć o odpadzie kiedy dokonujemy zakupu. Może niepotrzebne jest nam kolorowe, plastykowane opakowanie na pastę do zębów. Wybieraj opakownia szklane. Szampony czy płyny czyszczące można kupić w koncentracie. Zamiast kilku mamy tylko jedną butelkę.
Własna płócienna torba ogranicza ilość torebek plastykowych, napoje kupujemy w przyjaznych środowisku butelkach szklanych. Nie kupujemy jedzenia w jednorazowych pojemnikach, lub pakowanego na tackach styropianowych.
Również lody lepiej kupić w wafelku z papierową serwetką niż w foli aluminiowej.
Dobrze jest zostawić zbędne opakowania w sklepie.

 
Nie kupujmy niepotrzebnie trucizn.
Zamiast bateryjek lepiej kupić ładowarkę i akumulatorki.
Nie używajmy pestycydów i nawozów sztucznych. Darujmy sobie preparaty grzybobójcze. Sprawdźmy czy farby które chcemy kupić nie zawierają ołowiu, trójchloroetylenu czy sześciochlorobenzenu. Pamiętajmy że związki chemiczne zawierające chlor nawet w śladowych ilościach stanowią grożbę dla wszystkiego co żyje. Nie powinno się ich wytwarzać ani stosować.
Nie kupuj PCV i poliuretanu.


Najgroźniejsze są odpady toksyczne
Do odpadów niebezpiecznych zaliczamy przedmioty z uwagi na materiał z którego jest wykonany bądż z uwagi na zawartość (opakowania po proszkach do prania, środkach ochrony roślin, nawozach sztucznych
Szczegółnie uważni powinniśmy być porządkując odpady poremontowe.
Odpadem niebezpiecznym jest stara deska pomalowana farbą ołowiową,
papa, zużyte baterie, resztki farb, lepik, stare oleje i rozpuszczalniki.
. Bardzo niebezpiecznym odpadem są urządzenia elektroniczne. Zawierają one związki kadmu, ołowiu, miedzi i dziesiątki innych trujących związków..
Najbardziej dyskusyjne tworzywa sztuczne to Polichlorek Winylu (PCV) i poliuretan.
Ten pierwszy to niezwykle mocno reklamowane tworzywo z którego robione są wykładziny, worki, folie ( np. czarna folia ogrodnicza), opakowania, rury, okna , drzwi. Są firmy, które z PCV robią elegancką odzież dla pań. PCV jest grożny w procesie produkcji, grożny też jest gdy stanie się odpadem. Spalany wytwarza dioksyny czyli związki grożniejsze od cyjanku potasu.
Od stycznia ubiegłego roku opakowania z tworzyw sztucznych są znakowane. PCV ma znak 3 w trójkącie. Przed zakupem dobrze jest sprawdzić na denku pudełka z czego jest wykonane.
Obecnie cała Europa od PCV się odżegnuje. PVC - FREE to na zachodzie coraz popularniejszy slogan reklamowy. Zadbajmy również o to by nasz dom był też
PVC - FREE.
Innym niezwykle grożnym tworzywem sztucznym jest poliuretan.
Niezwykle wygodne w użyciu pianki poliuretanowe mają swoją ciemną stronę. Poliuretan palony wydziela cyjanowodór. W zamkniętym pomieszczeniu w oparach cyjanowodoru żyjemy ok 90 sek. (Dane z Komendy Głównej Straży Pożarnej)
Z poliuretanu wykonane są pianki uszczelniające, izolacje i gąbki.
Tego typu produktów najlepiej nie kupować wcale. Resztki czy opakowania po tych substancjach muszą być zapezpieczane i odtransportowane na specjalne składowisko.
Aluminium
Metalowe puszki po napojach sprawdzamy magnesem. Te stalowe nie są specjalnym problemem. Wystarczy je zgnieść. Aluminium to metal toksyczny.
Łatwo nim zarysować kartkę papieru. Jest rakotwórczy. Pomimo to robi się z niego garnki, sztućce. Wśród śmieci królują aluminiowe puszki po napojach, folie do czekolady, cukierków, orzeszków itd..
Oddajemy go do punktu skupu lub wrzucamy do najbliższego pojemnika na metale.
Utleniony (czyt. spalony) bądź rozpuszczony w kwaśnym środowiska skaża glebę. Łatwo przyswajalny przez rośliny. Dbajmy by go nie było.
Z foli aluminiowej składają się tetrapaki - popularne kartoniki do pakowania napojów. Tetrapak to przekładaniec tektury, folii platykowej i folii aluminiowej. Jako odpad nie podlega recyklingowi. Toksyczny balast dla środowiska.
Składowany winien być w zabezpieczonych miejscach.

Kompost
Od 30 do 50% odpadów z gospodarstwa domowego to materia organiczna. Od tysięcy lat ludzie przerabiali ją na kompost będący znakomitym nawozem.
Zapewniało to harmonijną cyrkulację materii.
Jeśli mamy ogródek odpady organiczne kompostujemy na dwóch kompostach
Pierwszy to kompost właściwy. Tu powinny trafić liśćie, drobne gałązki, obierki, słoma, trociny, popiół drzewny, suchy chleb itd. W celu przyspieszenia fermentacji przysypujemy materie organiczną starym kompostem i glebą. Z całości usypujemy pryzmę. Umieszczamy ją na nieprzepusczalnym gruncie w ocienionym miejscu.Co dwa trzy miesiące dobrze jest kompost przerzucić. Prawidłowo zadbany kompost nie wydziela żadnych brzydkich zapachów. Kompost nadaje się do nawożenia grządek.
Na kompost techniczny składamy skórki owoców tropikalnych, kupne kwiaty, papier bielony chlorem, rośliny spryskiwane pestycydami itd. Używamy go tylko do podsypywania roślin ozdobnych.
Szkło
Najzdrowszym opakowaniem jest szkło. Produkowane od 3000 lat jest nadal bezkonkurencyjne. W przeciwieństwie do aluminium czy tworzyw sztucznych szkło nie budzi żadnych wątpliwości jako opakowanie żywności. Również jako odpad jest przyjazne dla środowiska. W miarę możliwości oddajemy puste butelki do sklepu na wymianę. Jeśli jest z tym problem wówczas oddajemy je do punktu skupu lub wrzucamy do pojemników przeznaczonych do zbiórki szkła.
Papier
Wynaleziony w 105 roku w Chinach papier był przez setki lat materiałem w pełni bezpiecznym. Odkąd wymyślono chlorowanie sytuacja uległa zmianie. Chlorowany papier kompostować można tylko na kompoście technicznym. Farba drukarska często zawiera związki ołowiu. Z tego powodu niewskazane jest palenie papieru i kompostowanie pospalarniowych popiołów. Kolorowe tygodniki często mają powierzchnie powlekane tworzywem sztucznym.
Nie wolno tego palić ani kompostować. Odwozimy stary papier do pojemnika na makulaturę.
Na podpałkę używać można jedynie szary papier pakowy.
Tych kilka wskazówek nie wyczerpuje oczywiście tematu.
Odpowiedzialności za środowisko uczymy się wszyscy - politycy, urzędnicy , mieszkańcy.
Efektem zmieniającej się swiadomości jest nowy zapis konstytucyjny mówiący
w Art.5 Konstytucji RP “ Rzeczpospolita Polska /.../ zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju”.


Społeczny Instyt Ekologiczny Jarema Dubiel



cofnij